Bosch eBike range Cockpit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De meest gestelde vraag over elektrische fietsen: hoe ver kom ik met een volle accu?

De belangrijkste factor is natuurlijk hoeveel energie er in een accu past. Maar meer factoren spelen een rol:

Factoren die een rol spelen bij de actieradius van een elektrische fiets zijn:

  • De accucapaciteit
  • De conditie (leeftijd) van de accu
  • Is het een stadsrit of een rit buiten de bebouwde kom? Kortom: met veel of weinig startmomenten
  • De mate van trapondersteuning
  • De gemiddelde fietssnelheid
  • De trapfrequentie
  • Zijn er veel hellingen of juist vlakke gedeelten?
  • De buitentemperatuur
  • De laadtemperatuur
  • De hoeveelheid wind
  • De weerstand van het wegdek
  • Het gewicht van de fietser met eventuele bagage
  • Het gebruik van de versnelling en type versnelling
  • Technische staat van de fiets
  • De spanning van de banden

Wat wordt verstaan onder actieradius?

Met actieradius wordt verstaan hoeveel kilometer je trapondersteuning krijgt op een de elektrische fiets. Na deze afstand werkt de elektrische fiets als een normale fiets en moet je zelf (wat harder) trappen. Omdat de elektrische fiets iets zwaarder is dan een gewone fiets zal je iets meer kracht moeten zetten op je trappers nadat de accu op is.

Realiseer dat de actieradius de totale afgelegde weg is, dus met heen en terugreis. Als de fiets een gemiddelde actieradius heeft van 70 km dan kan je ongeveer 35 km ver weg fietsen en daarna moet je huiswaarts keren, tenzij je het niet erg vindt op het einde zonder trapondersteuning te fietsen.

Accu capaciteit versus actieradius

Hoewel de actieradius van zeer veel factoren afhankelijk is, zal de accucapaciteit de belangrijkste factor zijn. Op basis van de accucapaciteit kan je, door deze door 5,5 te delen een goede indicatie krijgen van de gemiddelde actieradius. Bedenk echter dat dit in de winter aanzienlijk minder is, zoals uitgelegd in de volgende paragraaf. Wanneer je accu een capaciteit heeft van 320 Wh dan zal je met de formule 320 : 5,5 = 58,2 km een goede indicatie krijgen hoever je kan fietsen met hulp van de accu. Wanneer je de accu zoveel mogelijk ontziet, zoals het juist gebruik van de versnelling, de ondersteuningsstand laag houdt, en bij heuveltje op, je niet laat verleiden tot een zwaardere ondersteuningsstand zal je een veel grotere actieradius krijgen. Die is mogelijk wel 80 km of meer.

Temperatuursinvloed op de actieradius

Hoe kouder het wordt hoe minder energie een accu kan leveren en opslaan. Dit speelt niet alleen bij autoaccu’s maar dus ook bij accu’s voor elektrische fietsen. Wanneer je met een elektrische fiets bij een temperatuur van -5° C fietst moet je niet verbaast zijn dat de actieradius met misschien wel een derde afneemt. Hoe lager de temperatuur, hoe slechter je de accu kan laden (hij raakt niet echt vol), hoe kleiner de actieradius is, ook al is de accu volgeladen. Laten we uitgaan dat je accu bij een temperatuur van 21° C volledig is geladen. Afhankelijk van de capaciteit van die accu, hoort daar een gemiddelde actieradius bij. Wanneer je met zo’n volgeladen accu gaat fietsen bij 21° C zal je die actieradius bereiken. Is de temperatuur echter lager, en dit begin je vooral te merken als de temperatuur het nulpunt nadert of zelfs daar onder komt, zal je een stuk van die actieradius inleveren. Je zal merken dat de accu bij lage temperaturen eerder leeg is. Dit is een natuurkundig verschijnsel dat zich bij vrijwel iedere accu voordoet. De accu in de elektrische fiets is daar geen uitzondering op. Hou rekening met een een (tijdelijk) capaciteitsverlies van zo’n 25% bij temperaturen rond het vriespunt. Realiseer dat als je een elektrische fiets koopt voor het woon-werk verkeer, dat de actieradius in de winter aansluit op de af te leggen afstand. Tel daar nog wat extra bij op, liefst 20% of meer, om de natuurlijke veroudering van de accu te compenseren. Want als je accu ouder wordt zal de capaciteit langzaam afnemen.

Accu laden bij lage temperaturen

Stel je hebt een accu van 240 Wh en je laadt deze accu op bij een temperatuur van 21° C, dan zal de beschikbare capaciteit 240 Wh zijn. Dat is logisch. Wanneer de temperatuur van de accu lager is dan die 21° C, omdat de accu bijvoorbeeld in een garage geladen wordt en het daar bijv. 10° C is of nog erger, rond of beneden het vriespunt, zal de accu wel opgeladen worden en zal de acculader netjes na enige tijd aangeven dat hij “vol” is, maar vreemd genoeg is de capaciteit die zich in die accu bevindt een stuk lager zijn dan de 240 Wh die je kan bereiken bij 21° C. Het is dus verstandig om de accu uit je fiets te halen en bij kamertemperatuur op te laden.

Invloed van de gekozen versnelling op de actieradius

De elektrische fiets streeft naar een ideale trapfrequentie die ligt rond de 80 rpm. Dat heeft verregaande consequentie op de actieradius. Stel dat je stilstaat en je versnelling staat in de hoogste stand (om zo snel mogelijk te fietsen). Als je wegrijdt zal het erg moeilijk voor je zijn om in een korte tijd de ideale trapfrequentie te bereiken. Je moet zelfs letterlijk op de pedalen “staan” om de fiets een beetje vooruit te krijgen vanuit stilstand. Het motormanagement merkt dat je erg veel moeite hebt met het ronddraaien van de pedalen en zal dan, de hoeveelheid energie gaan opvoeren die de elektromotor zal leveren. Na enige tijd is dit (afhankelijk van de trapondersteuningsinstelling laag-normaal-hoog) mogelijk zelfs de maximaal beschikbare motorkracht. Dan nog zal het motormanagement merken dat het allemaal niet snel gaat en zal, tot de tijd dat je de ideale trapfrequentie gaat benaderen, de energie van de elektromotor weer geleidelijk gaan afbouwen. De tijd dat de elektromotor zijn maximale ondersteuning bood vergde dit zeer veel accuenergie waarmee de actieradius sterk bekort wordt.

We leren van het bovenstaande dat je bij het wegrijden moet starten met de laagste versnelling. In die laagste versnelling kan je vrij snel de ideale trapfrequentie bereiken waardoor de elektromotor relatief weinig energie hoefde te leveren. Zodra je sneller dan de ideale trapfrequentie gaat zal je automatisch overschakelen naar de volgende versnelling. Het doorschakelen zal je net zo vaak doorvoeren tot je een snelheid hebt bereikt die jij fijn vindt. Dat is als de trapfrequentie in de buurt van jouw optimale trapfrequentie ligt en je, in die trapondersteuningsstand, niet al te veel kracht moet uitoefenen op je trappers. Voor iedere snelheid hoort dus een meest geschikte versnelling. Zolang jij de juiste versnelling blijft gebruiken bij een bepaalde snelheid van fietsen zal de elektromotor maar beperkte ondersteuning hoeven geven wat positief werkt op de actieradius.

Hoe kan je de actieradius positief beïnvloeden?

De actieradius kun je vergroten door te kiezen voor een zo licht mogelijke trapondersteuningsstand. De meeste elektrische fietsen hebben drie standen: laag, normaal en hoog. In de hoog stand krijg je weliswaar veel ondersteuning van de accu/elektromotor en is het fietsen erg gemakkelijk, maar dit vergt het meest van je accu en zal dan snel op zijn. Gebruik je de laagste ondersteuningsstand dan zal je de meeste kilometers kunnen afleggen met trapondersteuning.

De actieradius kan je vergroten door niet al te snel te rijden. Naarmate de snelheid toeneemt zal ook de luchtweerstand toenemen, daarnaast zal je de elektromotor, zeker bij hogere snelheden, graag zijn deel willen laten “doen” om die hoge snelheid te bereiken. Deze beide elementen zorgen er voor dat rijden met een hoge snelheid een wat kleinere actieradius zal geven.

Veel te veel mensen rijden met veel te zachte banden. Dat geldt bij de auto maar zeker ook bij de fiets. Een zachte(re) band levert meer wrijvingsenergie op met het wegdek. Die energie moet jij samen met de accu/elektromotor leveren. Hoe lager deze weerstand hoe meer energie uit de accu gebruikt kan worden voor het overbruggen van grote(re) afstanden. Pomp je banden op tot 6 bar. Dat is veel harder als de meeste mensen denken dat noodzakelijk is. Die vinden het bij 3 a 4 bar al “hard genoeg”. Door ze nog harder op te pompen zal je een grotere actieradius kunnen bereiken. Goed opgepompte banden kunnen tot wel tien procent meer actieradius opleveren.

Vooral bij gebruik van de elektrische fiets in het stadsverkeer speelt het gebruik van de juiste versnelling een zeer grote rol op de actieradius. Je moet bij iedere snelheid, dus ook bij het optrekken bij een stoplicht, een constante trapfrequentie (aantal keren dat je de trappers per minuut ronddraait) nastreven. Zodra de trapfrequentie lager is dan de ideale trapfrequentie, die op zo’n 80 ligt, zal het motormanagement je meer trapondersteuning geven om de ideale trapfrequentie te bereiken. En dat is wat je nou juist wilt voorkomen in het “zuinige rijden”. Je moet dus zelf voor de juiste trapfrequentie zorgen en bij het wegrijden beginnen in een van de laagste versnellingen waardoor bij lage snelheden de trapfrequentie goed is. Zodra je meer snelheid krijgt moet je stap voor stap opschakelen waardoor de trapfrequentie in de buurt van de ideale trapfrequentie blijft liggen.

Ook het nemen van een viaduct of heuvel vergt veel energie en zal je accu flink belasten. Probeer met zo’n laag mogelijke ondersteuning omhoog te komen.

Bosch heeft onder de naam eBike range Cockpit een mooie tool ontwikkeld om een inschatting te maken van de actieradius van E-bikes met een Bosch motor. Selecteer wel even de Speed motor versie als je een tuning module van E-bike-tuning.nl hebt geïnstalleerd. Maar uiteraard kun je deze ook voor andere E-bikes met middenmotoren gebruiken. Je kunt hem hier vinden.Bosch eBike range Cockpit